9. marca 2011 roku obchodzić będziemy Środę Popielcową, która zwana jest również Popielcem. Jest to dzień rozpoczynający 40-dniowy czas Wielkiego Postu, podczas którego wierni przygotowują się do obchodów Świąt Wielkiej Nocy. Poniżej przypomnimy istotę tego okresu w kalendarzu liturgicznym Kościoła katolickiego.

            Początki praktykowania postu przygotowującego do świętowania Zmartwychwstania Pańskiego datuje się na początek III wieku - znany był wtedy wśród chrześcijan zwyczaj poszczenia przez ostatnie 40 godzin, które poprzedzały Niedzielę Zmartwychwstania - czyli objęte były nim de facto Wielki Piątek i Wielka Sobota. Niedługo potem wprowadzono post tygodniowy, by w IV wieku okres ten został przedłużony do 6 tygodni (chociaż Kościół Wschodni praktykował w tym czasie 8-tygodniowy Wielki Post). Środa Popielcowa została na stałe włączona do liturgii jako początek Wielkiego Postu dopiero w roku 1248 skracając tym samym Wielki Post do 40 dni, co symbolizuje 40-dniowy post Chrystusa na pustyni.

            Wielki Post, tak jak już zostało wspomniane, rozpoczyna Środa Popielcowa, która na pewno każdemu z nas kojarzy się z posypywaniem głów popiołem. Zwyczaj ten będący znakiem pokuty i pojednania pojawił się już w VIII wieku, a mniej więcej 300 lat później został oficjalnie zatwierdzony przez Stolicę Apostolską (dodatkowo ustalono, że popiół ma pochodzić ze spalonych, poświęconych palm z Niedzieli Palmowej). Innym ważnym aspektem Popielca, który należałoby podkreślić, jest post ścisły obowiązujący w tym dniu. Oznacza to, że katolicy pomiędzy 18. a 60. rokiem życia są zobowiązani do przestrzegania oprócz wstrzemięźliwości od pokarmów mięsnych również postu ilościowego (3 posiłki w trakcie dnia, w tym: 2 mniejsze i 1 do syta). Osoby poniżej 14 roku życia mogą nie przestrzegać także postu jakościowego.

            Liturgia Wielkiego Postu nieznacznie różni się od liturgii pozostałych okresów liturgicznych: szaty liturgiczne kapłanów są w kolorze fioletowym, podczas Mszy św. nie śpiewa się hymnu "Chwała na wysokości Bogu", jak również aklamacji "Alleluja" (zastępuje ją aklamacja "Chwała Tobie, Królu wieków" albo "Chwała Tobie, Słowo Boże"), a tonacja melodii psalmu i pieśni przypomina tonacje żałobne. W kościołach odprawia się nabożeństwa Gorzkich żalów oraz Drogi Krzyżowej, podczas których rozważa się misterium Męki Pańskiej. W tym roku nabożeństwa Drogi Krzyżowej w naszym kościele będą już odprawiane przy nowych, rzeźbionych stacjach. Zostały one poświęcone w piątek, 4. lutego br., przez J. E. ks. abp. Andrzeja Dzięgę. Bardzo serdecznie dziękujemy wszystkim ofiarodawcom za okazane wsparcie przy tworzeniu tego dzieła. Bóg zapłać!

Autor: Jakub Siusta

Artykuł pochodzi z miesięcznika "Świadomi Chrystusa", z numeru opublikowanego w lutym 2011 r.